Chết khi bị tạm giam
Hỏi: Như thế nào là chết khi tạm giam? Ai chịu trách nhiệm về cái chết đó?
Trả lời:
Theo Wikipedia, chết khi bị tạm giam là thuật ngữ chỉ việc một người bị chết khi đang bị giam ở đồn cảnh sát, các dịch vụ nhà tù hay các cơ quan công quyền khác. Chết khi bị tạm giam cho đến nay vẫn là một đề tài gây tranh cãi, trong đó nhà chức trách thường bị cáo buộc là ngược đãi, cẩu thả, phân biệt chủng tộc và che đậy nguyên nhân thật sự của những cái chết đó.
Thường sẽ không có công bố chính thức của chính quyền về những cái chết khi bị tạm giam. Người ta chỉ có thể tiếp cận những thông tin về vấn đề này từ các nguồn không chính thức. Trên trang từ điển bách khoa mở Wikipedia có liệt kê 36 nước nơi có các số liệu về chết khi bị tạm giam do các tổ chức nhân quyền ghi lại. Trong số những nước này có Trung Quốc, Mỹ, Anh và cả Việt Nam (xem thêm tại http://tinyurl.com/
Khi một người bị chết khi bị tạm giam, người ta sẽ có nhiều nghi vấn không chỉ về cái chết, mà còn về những thủ tục pháp lý sẽ diễn ra và tiến trình thực hiện các thủ tục đó.
Trong phạm vi bài này, TG&HN trích hướng dẫn của CPS – cơ quan điều tra tội phạm hình sự của chính phủ Anh – về vấn đề chết khi bị tạm giam.
Năm 2002, Tổng Chưởng lý Anh bắt đầu xem xét những hoạt động của CPS và cách thức cơ quan này xử lý những trường hợp chết khi bị tạm giam. Theo tư vấn, rõ ràng một chứng từ minh bạch ghi lại tất cả những gì diễn ra sẽ rất có ích cho những thành viên của gia đình nạn nhân.
Tổng Chưởng lý quy định cần có một tóm lược về tiến trình giải quyết sự việc để giải thích cho gia đình nận nhân. Quan trọng nhất trong mọi trường hợp là nguyên nhân của cái chết phải được điều tra kỹ lưỡng.
Một điều cơ bản là phải có một sự độc lập và minh bạch trong tiến trình điều tra để có thể dẫn đến sự xác minh và trừng phạt thích đáng nếu có ai đó chịu trách nhiệm hình sự về cái chết.
Chết khi bị tạm giam là gì?
Theo định nghĩa của CPS, chết khi bị tạm giam không giới hạn ở những cái chết trong đồn cảnh sát hay nhà giam, mà còn bao gồm những cái chết của một người theo sau những tiếp xúc với cảnh sát mà có thể có liên hệ giữa sự tiếp xúc đó và cái chết.Người điều tra
Người điều tra (coroner) có thể là một bác sĩ hoặc luật sư được chỉ định đặc biệt chuyên điều tra liên quan đến những cái chết vì bạo lực hay bất thường, những cái chết đột ngột mà nguyên nhân chưa được biết và chết trong tù.Khi một người bị chết khi bị tạm giam, người điều tra sẽ được thông báo và sẽ chỉ định một pháp y để kiểm tra thi thể hòng tìm ra nguyên nhân của cái chết. Bác sĩ pháp y sẽ cung cấp một báo cáo chi tiết về việc giám định cho người điều tra, và nếu có nghi ngờ rằng đó là một cái chết do một tội ác hình sự, báo cáo cũng sẽ được gửi đến các nhà điều tra.
Vì tầm quan trọng trong việc xác định nguyên nhân cái chết, thường cần nhiều hơn 1 bác sĩ pháp y để giám định. Gia đình nạn nhân cũng có quyền yêu cầu được khám nghiệm thi thể nếu họ muốn.
Điều tra
Nếu cái chết diễn ra ở đồn cảnh sát hay theo sau một sự tiếp xúc với cảnh sát, Ủy ban Độc lập tiếp nhận Khiếu nại với Cảnh sát (IPCC) sẽ giám sát quá trình điều tra. IPCC là một cơ quan độc lập với cả cảnh sát và CPS. Nó có thể chọn cách điều hành hoặc giám sát cuộc điều tra của cảnh sát và thường có những điều tra độc lập trong những trường hợp nghiêm trọng.Dù là IPCC hay cảnh sát tiến hành điều tra, nếu họ tin có những bằng chứng rằng đó là một vụ hình sự, họ phải chuyển giao các chứng từ và bằng chứng cho CPS.
CPS
Khi quyết định khởi tố, CPS hoàn toàn độc lập với hệ thống tư pháp và cảnh sát.Khi tư vấn cho một vụ chết khi bị tạm giam, CPS sẽ chỉ định một số nhỏ những công tố viên đặc biệt từ Chi nhánh Tội phạm Đặc biệt (SCD), những người đã được đào tạo để xử lý những tình huống này.
Công tố viên
Khi các tài liệu đến tay các công tố viên chịu trách nhiệm khởi tố vụ án, họ sẽ phải đưa những chi tiết về vụ án cho người thân của nạn nhân, đồng thời cho người nhà nạn nhân những thông tin để liên lạc với họ, hoặc sắp xếp một cuộc gặp mặt. CPS bảo đảm những công tố viên này chưa bao giờ có quan hệ đi lại với các cảnh sát hay quan chức bị nghi ngờ là thủ phạm trong một vụ chết khi bị tạm giam.Gặp gỡ người nhà nạn nhân
Một trong các luật sư chiệu trách nhiệm của CPS sẽ gặp gỡ người nhà nạn nhân ngay khi có thể để thông báo cho họ về các tiến trình điều tra.Các công tố viên cũng phải báo cho người nhà nạn nhân về tiến trình điều tra, và thường sắp xếp một cuộc gặp trước khi quyết định có khởi tố hay không. Người nhà nạn nhân có thể có thêm những thông tin mình muốn nếu yêu cầu.
Nếu công tố viên quyết định khởi tố, người nhà nạn nhân sẽ được thông báo và sẽ được cập nhật về tiến trình của vụ án. Nếu công tố viên quyết định không khởi tố, ông ta phải viết thư để giải thích cặn kẽ quyết định đó và người nhà nạn nhân sẽ được mời gặp mặt công tố viên để được giải thích thêm.
Nghi can
Khi một người là nghi can trong một vụ án hình sự, họ có những quyền được qui định, và không phân biệt nghi can đó là cảnh sát, quan chức hay dân thường. Tức nghi can là cảnh sát không có nhiều quyền lợi hơn nghi can là dân thường.Sau quyết định của CPS
Nếu các công tố viên quyết định kết tội nghi can, bên bị phải ra trước tòa án. Người nhà nạn nhân sẽ được thông báo về ngày giờ phiên tòa cũng như được biết về quyết định cho bảo lãnh. Nếu có bất cứ thay đổi gì, hay nếu công tố viên quyết định chấp nhận một vụ hòa giải, người nhà nạn nhân cũng sẽ được tư vấn.Nếu các công tố viên quyết định nghi can không bị kết tội, người nhà nạn nhân sẽ nhận được thư giải thích rõ ràng lý do và cũng được sắp xếp một buổi họp mặt với công tố viên để được giải thích cặn kẽ hơn. Người nhà nạn nhân cũng có quyền kiện lên CPS hoặc các cơ quan luật pháp khác nếu không đồng ý về tiến trình điều tra.
Người nhà nạn nhân cũng có quyền mang đến một công tố viên tư nhân, và cố vấn pháp lý của họ sẽ có thể cung cấp cho họ những thông tin cần thiết. CPS cũng có tài liệu hướng dẫn cách dùng công tố viên tư nhân nếu được yêu cầu.
Phán quyết
Nếu công tố viên quyết định không kết tội nghi can, người điều tra (coroner) sẽ được thông báo và sẽ được lên lịch cho một cuộc họp để đưa ra phán quyết. Thường là phán quyết nạn nhân đã chết như thế nào.Để hỗ trợ cho người nhà nạn nhân về phán quyết, sẽ có một hệ thống các nhà điều tra để cung cấp các bằng chứng mà họ thu thập được. Mặc dù nhân chứng có thể được triệu tập và người ta có thể đưa ra các câu hỏi, phán quyết không phải là một phiên tòa và không ai bị kết tội.
Công tố viên không có vai trò chính thức trong một cuộc phán quyết, nhưng có thể tham dự để quyết định xem có bằng chứng mới gì được đưa ra hay không. Một khi phán quyết kết thúc, công tố viên sẽ xem tất cả các chứng cứ là có sẵn, bao gồm chứng cứ đưa ra ở cuộc phán quyết.
Nếu có thêm những chứng cứ hữu dụng để kết án hay tiến hành thêm điều tra, công tố viên có thể quyết định cho điều tra thêm.
Phiên tòa
Nếu công tố viên thấy đủ bằng chứng để kết tội nghi can, ông ta sẽ yêu cầu mở phiên tòa. Người nhà nạn nhân sẽ được thông báo về thời gian và địa điểm của phiên tòa và công tố viên sẽ phải trả lời tất cả các câu hỏi mà người nhà nạn nhân có thể đặt ra.Hòn Rồng
No comments:
Post a Comment