Hối lộ hoen ố tiền Polymer
Văn Cường
Ngày 24-1 tờ The Age của Australia cho biết các nhà điều tra nước này đã tiến
thêm một bước trong cuộc điều tra liên quan đến các hoạt động hối lộ và đút lót
của công ty Securency International Pty Limited (Australia) để giành được các hợp
đồng về tiền polymer. Nhân sự kiện này, ĐTTC xin điểm lại một số chi tiết đáng
chú ý xung quanh scandal kéo dài này.
Tiền polymer là sản phẩm từ kết quả hợp tác nghiên cứu của NH Trung ương
Australia (RBA), Tổ chức Nghiên cứu công nghiệp và khoa học khối thịnh vượng
chung Australia (CSIRO) và ĐH Melbourne. Loại tiền này được phát hành đầu tiên
tại Australia vào năm 1988. Tiền polymer được làm bằng polymer polypropylene
(BOPP), một chất liệu có sức bền cao và được tích hợp nhiều tính năng an ninh
không thể có ở tiền giấy, giúp loại tiền này khó làm giả hơn.
Securency, công ty liên doanh giữa RBA và Innovia Films, đã rao bán phôi in
loại tiền này trên toàn thế giới, với mác “Guardia” (Người Bảo vệ). Tính đến
năm 2010, trên thế giới có 8 nước chuyển qua sử dụng hoàn toàn tiền polymer
thay cho tiền giấy, gồm Australia, Bermuda, Brunei, New Zealand, Nicaragua,
Papua New Guinea, Romania, và Việt Nam. Những nước và vùng lãnh thổ khác đã
phát hành tiền polymer bao gồm Bangladesh, Brazil, Chile, Hồng Công, Indonesia,
Israel, Malaysia, Mexico, Nepal, Singapore, Solomon Islands (không phát hành
thêm nữa), Sri Lanka, Thái Lan, Samoa, Zambia Trung Quốc, Đài Loan, Kuwait và Bắc
Ireland.
Hối lộ trên diện rộng
Theo điều tra của cảnh sát liên bang Australia (AFP), nhân sự của Securency
International đã lập “quỹ đen” để chi cho việc đút lót các quan chức ở các nước
khách hàng tiềm năng, trong đó có Việt Nam.
Hồi tháng 10-2010, cơ quan chống tham nhũng của Malaysian cho biết đã bắt
giam 3 người vì tình nghi có dính líu đến scandal hối lộ tiền polymer ở
Australia. Trước đó, 2 người khác đã bị bắt tại Anh sau khi cảnh sát Australia,
Anh và TBN thực hiện những cuộc điều tra nhắm vào hoạt động đưa hối lộ tại Securency.
Ủy ban Chống tham nhũng Malaysia (MACC) nói 3 người bị bắt sau khi có những cáo
buộc liên quan đến việc nhận hối lộ từ Securency International. “Tôi có thể xác
nhận MACC đã bắt 3 người để hỗ trợ điều tra”, Giám đốc điều tra Mustafar Ali của
MACC nói. Truyền thông Malaysia trước đó đưa tin một doanh nhân Malaysia đã được
phía Securency International trả đến 11,3 triệu ringgit (3,71 triệu USD) để
giúp vận động hành lang với ngân hàng Trung ương Malaysia và chính phủ sử dụng
tiền polymer. Báo chí Australia cho biết doanh nhân nọ đã được Securency International
và Note Printing Australia (công ty in tiền polymer, trực thuộc RBA) thuê trong
giai đoạn cuối những năm 1990 đến 2007.
Trước đó 1 năm (tháng 10/2009), Quốc hội Nigeria tiến hành điều tra cáo buộc
việc cựu Thống đốc NH Trung ương nước này đã nhận hối lộ lên đến 1 triệu USD
cho việc lưu hành tiền polymer. Quyết định điều tra được tiến hành sau khi AFP
cho biết điều tra của họ đã phát hiện Securency International đã chi hàng triệu
USD cho 2 thương nhân người Anh, Berry và Harding, có quan hệ mật thiết với các
nhà chính trị cao cấp ở Nigeria. Báo chí Nigeria cáo buộc cựu Thống đốc NH
Trung ương Nigeria (CBN) Chukwuma Soludo nằm trong số những quan chức tình nghi
đã nhận tiền hối lộ của Securency International năm 2006. Ehi Okoyomon, giám đốc điều
hành công ty in tiền Nigerian Security Printing and
Minting Company, nói với tờ BusinessDay của Nigeria
Hồi giữa năm 2010, Ủy ban Bài trừ tham nhũng Indonesia (KPK) công bố việc
điều tra trước những cáo buộc cho rằng các quan chức ngân hàng trung ương nước
này (BI) đã nhận ít nhất 1,3 triệu USD tiền hối lộ từ Securency International vào
năm 1999 để xúc tiến việc lưu hành tiền polymer ở nước này. Động thái này diễn
ra sau khi tờ The Age ở Melbourne nói 2 quan chức BI, được nhắc đến dưới tên
Ông S và Ông M, đã nhận tiền hồi lộ của Securency International từ người môi giới
Radius Christanto, một doanh nhân người Indonesia. Theo đó, Radius đã đưa hối lộ
1,3 triệu USD để nhận được hợp đồng trị
giá 50 triệu USD về việc in 500 triệu tờ 100.000 rupiah. Tại Ấn Độ, một người
môi giới tên Aditya Khanna cũng bị cáo buộc đã đưa hối lộ thay mặt Securency International
để giành được hợp đồng in tiền polymer tại đó. Theo truyền thông trong nước, Khanna
có quan hệ thân thiết với nhà chính trị cao cấp Natwar Singh, một người trước
đó bị cảnh sát Ấn Độ điều tra vì có liên quan đến các hoạt động mua bán vũ khí.
Diễn biến mới
Trong số báo ngày 24-1-2011, The Age dẫn lời “các nguồn hợp pháp” khẳng định
Securency chi hàng chục ngàn USD cho việc theo học tại đại học Durham (Anh) của
một cựu quan chức cao cấp thuộc ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Các nguồn tin của
The Age cho rằng số tiền trên được trích từ một “quỹ hoa hồng” khoảng 14,95 triệu
USD (15 triệu AUD) được Securency trả cho một người môi giới tại Việt Nam để
giúp họ giành được hợp đồng cung cấp nguyên liệu in tiền polymer với ngân hàng
Nhà nước. Tin tức này cũng được đăng tải trên tờ Financial Times của Anh vào
cùng ngày (26-1).
The Age cho biết cảnh sát Australia nghi ngờ các khoảng
hối lộ cho người môi giới ở Việt Nam, được trả qua các tài khoản ngân hàng ở Hồng
Công và Thụy Sĩ với phê chuẩn của RBA, đã được “chuyển cho các quan chức Việt
Nam và thân nhân họ”. Tuy nhiên, các nhà điều hành của Securency phủ nhận có
liên quan trực tiếp đến hoạt động đưa hối lộ. RBA và đối tác liên doanh Innovia
Films cho biết đang rao bán Securency hồi tháng 11-2010. Securency là công ty
chuyên thiết kế và sản xuất các loại phôi tiền polymer. Hiện đồng tiền này đã
được phát hành ở hơn 30 nước.
No comments:
Post a Comment